Terugblik economie

Derde kwartaal 2026: aanhoudend hoge prijzen, een renteverhoging in de VS en stijgende obligatierentes

Ook in het derde kwartaal zorgden Amerikaans buitenlandbeleid voor onrust op de financiële markten. De Verenigde Staten (VS) verhoogden de belasting op producten uit Canada. Daardoor worden deze producten duurder. Dit kan zorgen voor hogere prijzen van producten en diensten in de Verenigde Staten.

Ondertussen zorgde ook het conflict rond Iran voor onrust. De olieprijs schommelde sterk. Begin juli voerden de VS nieuwe aanvallen uit. Later in het kwartaal liepen de spanningen rond de Straat van Hormuz opnieuw op. Tussendoor waren er korte periodes van relatieve rust.

Energiebedrijven verdienden meer geld door de hoge olieprijs. Daardoor deden energiebedrijven het dit jaar beter dan bedrijven in andere sectoren. Maar hoge olieprijzen zorgen ook voor hogere prijzen van producten en diensten. Dit noemen we inflatie. Consumenten merken dat bijvoorbeeld in de supermarkt.

Ook kunstmatige intelligentie (AI) bleef de financiële markten beïnvloeden. Zo was er bijvoorbeeld een nieuw AI-model van een jong Chinees technologiebedrijf met veel belovende resultaten. Beleggers twijfelden daardoor of grote AI-bedrijven hun voorsprong konden behouden. Tegelijkertijd lieten grote technologiebedrijven goede resultaten zien en blijven zij veel geld investeren in AI en datacenters. Dat gaf beleggers weer vertrouwen in deze bedrijven. De aandelenkoersen van chipbedrijven stegen daarna weer.

Aan het einde van het kwartaal ging de aandacht vooral uit naar de rente. De Amerikaanse centrale bank (Fed) verhoogde in september de rente naar 3,75% - 4,00%. Dit was de eerste renteverhoging sinds 2023.

Ook de Europese Centrale Bank (ECB) verhoogde in september de rente. Beide centrale banken verhoogden de rente met 0,25%. Met een hogere rente proberen centrale banken ervoor te zorgen dat prijzen minder snel stijgen.

Volgens de nieuwe Fed voorzitter Kevin Warsh stijgen de prijzen nog steeds te snel. Daarom is een nieuwe renteverhoging dit jaar mogelijk. Ook de rente op langlopende obligaties steeg sterk. Beleggers maakten zich zorgen over de hoge inflatie en de schulden van overheden. Daarnaast brachten overheden veel nieuwe obligaties op de markt. Door de stijgende rente daalden de koersen van bestaande obligaties.

Aandelen bereikten deze zomer nog nieuwe records, maar daalden weer na de renteverhoging in september.